ForumMedyczne.edu.pl

dr med. Monika Świerczyńska-Krępa
Alergeny pokarmowe

Do najczęściej uczulających pokarmów należą białka mleka krowiego, jaja oraz pszenicy (zwłaszcza u dzieci), ponadto ryby, owoce morza, orzechy, pomidory, seler, przyprawy. Uczulają także dodatki stosowane w pokarmach, np. pochodne siarki (obecne m.in. w niskiej jakości winie).

Alergia na alergeny mleka krowiego stała się najczęstszą alergią u dzieci (2—15%) w latach 50. XX wieku, w związku ze szkodliwą „modą” na niekarmienie piersią. Białko jaja kurzego składa się z wielu alergenów (jeden z najważniejszych to tzw. owoalbumina) i może powodować burzliwe objawy (nawet wstrząs anafilaktyczny). Może być obecne w mleku karmiących matek, stanowić ukryty składnik wielu pokarmów gotowych (np. kremów) oraz niektórych szczepionek. Pszenicę uważa się za trzeci najczęstszy alergen pokarmowy u dzieci. Alergia na nią pojawia się także u np. piekarzy. Wśród alergenów zbóż uczula także żyto („astma piekarzy”) oraz jęczmień („alergia na piwo”) - zobacz: Astma zawodowa.

Wiele chorych z alergią na ryby jest uczulonych jednocześnie na wiele gatunków ryb. Alergizuje często dorsz (niekiedy nawet para unosząca się nad gotowaną rybą), śledź, tuńczyk czy węgorz. Alergia na ryby jest groźna – może powodować wstrząs anafilaktyczny. Niektórzy chorzy mają alergię na robaka pasożytującego w rybach (Anisakis simplex).

Uczulenie na białka orzechów ziemnych (także w postaci masła arachidowego) prawdopodobnie jest najczęstszym alergenem powodującym zgon w wyniku wstrząsu anafilaktycznego (zwłaszcza u chorych na astmę). U osób silnie uczulonych niebezpieczne może być nawet wykonanie punktowych testów skórnych z ich alergenami (zobacz: Testy skórne).

Uczulenie na alergeny pomidora czy selera (może dotyczyć do 44% chorych) często jest krzyżowe – występuje często u chorych z alergią na pyłki roślin oraz lateks (zobacz: Reakcje krzyżowe, Uczulenie na lateks). Do najczęściej uczulających przypraw należy m.in. cynamon.

Przeczytaj charakterystyki poszczególnych alergenów pokarmowych

Mleko krowie
Mleko kozie i owcze
Białko jaja kurzego
Żółtko jaja kurzego
Pszenica
Ryż
Dorsz
Tuńczyk
Węgorz
Orzeszki ziemne (arachidowe)
Słonecznik
Banany
Brzoskwinie
Czereśnie
Gruszka
Jabłko
Marchew
Pomidor
Seler
Ziemniak