Diagnostyka osteoporozy u mężczyzn?
: 22 lis 2016, o 09:48
Badanie densytometryczne oceniające gęstość mineralną kości (BMD) należy wykonać:
u wszystkich mężczyzn po 70. roku życia
u mężczyzn w wieku 50–69 lat, u których stwierdzono dodatkowe czynniki ryzyka złamań.
Do dodatkowych czynników ryzyka złamań należą:
przebyte złamanie niskoenergetyczne,
opóźnione dojrzewanie płciowe lub hipogonadyzm,
nadczynność przytarczyc,
nadczynność tarczycy,
przewlekła obturacyjna choroba płuc lub inne choroby wymagające leczenia GKS,
leczenie raka stercza analogami GnRH,
nadużywanie alkoholu i palenie tytoniu.
Zalecaną metodą pomiaru BMD jest dwuwiązkowa absorpcjometria rentgenowska (DXA) kręgów (lędźwiowego odcinka kręgosłupa) lub BKKU. Jeśli interpretacja BMD zmierzonej w tych miejscach nie jest możliwa, a także u mężczyzn z nadczynnością przytarczyc lub leczonych analogami GnRH z powodu raka gruczołu krokowego, autorzy wytycznych sugerują pomiar BMD metodą DXA w 1/3 dystalnej części kości promieniowej.
Ocenę ryzyka złamań można przeprowadzić za pomocą algorytmu FRAXTM (prawdopodobnie zaniża ryzyko u mężczyzn) lub innego kalkulatora, na przykład opracowanego w Instytucie Garvana.
U mężczyzn badanych w kierunku osteoporozy lub u których rozważa się leczenie lekami powodującymi utratę BMD należy wykonać następujące badania laboratoryjne:
oznaczenie: stężenia wapnia, fosforanów, aktywności fosfatazy zasadowej, stężenia 25-OH-D, dobowego wydalania wapnia (kreatyniny i sodu) z moczem
oznaczenie stężenia kreatyniny (z oszacowaniem przesączania kłębuszkowego),
oznaczenie wskaźników czynności wątroby,
oznaczenie stężenia testosteronu całkowitego,
morfologię krwi.
W zależności od danych z wywiadu i stwierdzonych objawów przedmiotowych może być też wskazane wykonanie dodatkowych badań w kierunku określonych przyczyn osteoporozy wtórnej, takich jak:
oznaczenie stężenia hormonów tarczycy (w kierunku nadczynności tarczycy),
oznaczenie stężenia PTH (w kierunku nadczynności przytarczyc),
oznaczenie przeciwciał–– przeciwko transglutaminazie tkankowej (w kierunku celiakii)
elektroforeza białek surowicy z oznaczeniem wolnych łańcuchów lekkich κ i λ i/lub elektroforeza białek moczu (w kierunku szpiczaka).
u wszystkich mężczyzn po 70. roku życia
u mężczyzn w wieku 50–69 lat, u których stwierdzono dodatkowe czynniki ryzyka złamań.
Do dodatkowych czynników ryzyka złamań należą:
przebyte złamanie niskoenergetyczne,
opóźnione dojrzewanie płciowe lub hipogonadyzm,
nadczynność przytarczyc,
nadczynność tarczycy,
przewlekła obturacyjna choroba płuc lub inne choroby wymagające leczenia GKS,
leczenie raka stercza analogami GnRH,
nadużywanie alkoholu i palenie tytoniu.
Zalecaną metodą pomiaru BMD jest dwuwiązkowa absorpcjometria rentgenowska (DXA) kręgów (lędźwiowego odcinka kręgosłupa) lub BKKU. Jeśli interpretacja BMD zmierzonej w tych miejscach nie jest możliwa, a także u mężczyzn z nadczynnością przytarczyc lub leczonych analogami GnRH z powodu raka gruczołu krokowego, autorzy wytycznych sugerują pomiar BMD metodą DXA w 1/3 dystalnej części kości promieniowej.
Ocenę ryzyka złamań można przeprowadzić za pomocą algorytmu FRAXTM (prawdopodobnie zaniża ryzyko u mężczyzn) lub innego kalkulatora, na przykład opracowanego w Instytucie Garvana.
U mężczyzn badanych w kierunku osteoporozy lub u których rozważa się leczenie lekami powodującymi utratę BMD należy wykonać następujące badania laboratoryjne:
oznaczenie: stężenia wapnia, fosforanów, aktywności fosfatazy zasadowej, stężenia 25-OH-D, dobowego wydalania wapnia (kreatyniny i sodu) z moczem
oznaczenie stężenia kreatyniny (z oszacowaniem przesączania kłębuszkowego),
oznaczenie wskaźników czynności wątroby,
oznaczenie stężenia testosteronu całkowitego,
morfologię krwi.
W zależności od danych z wywiadu i stwierdzonych objawów przedmiotowych może być też wskazane wykonanie dodatkowych badań w kierunku określonych przyczyn osteoporozy wtórnej, takich jak:
oznaczenie stężenia hormonów tarczycy (w kierunku nadczynności tarczycy),
oznaczenie stężenia PTH (w kierunku nadczynności przytarczyc),
oznaczenie przeciwciał–– przeciwko transglutaminazie tkankowej (w kierunku celiakii)
elektroforeza białek surowicy z oznaczeniem wolnych łańcuchów lekkich κ i λ i/lub elektroforeza białek moczu (w kierunku szpiczaka).