Jałowa martwica głowy kości udowej
: 22 mar 2016, o 18:11
Choroba Perthesa (jałowa martwica głowy kości udowej)
Należy do najczęstszych schorzeń stawu biodrowego wieku rozwojowego i jest jednocześnie najczęstszą jałową martwicą kości dzieci i młodzieży.
Przebieg choroby jest długotrwały i prowadzi do zmian budowy anatomicznej stawu biodrowego.
Występowanie: chłopcy 80%, dziewczęta 20%; wiek początku choroby najczęściej 5 – 8 lat
Definicja
Zespół chorobowy charakteryzujący się obumarciem tkanki kostnej i częściowo chrzęstnej z powodu niedokrwienia, bez udziału drobnoustrojów chorobotwórczych.
Lokalizacja
Staw biodrowy: jednostronna lub w 10 – 20% obustronna
Patomorfologia
Kość: niedokrwienie > dewitalizacja > hipermineralizacja
Okostna: reaktywna produkcja tkanki kostnej
Kość otaczająca: migracja ziarniny z naczyniami w obręb tkanki martwiczej
Odbudowa żywej tkanki kostnej na szkielecie fragmentu obumarłej kości
Etiologia Nieznana
Przebieg choroby
Każda martwica aseptyczna wieku dziecięcego przebiega w 4 fazach:
Faza I (wczesna): obrzęk tkanek miękkich (poszerzenie szpary stawowej), początkowo odwapnienie, później przewapnienie (”biała głowa”)
Faza II (fragmentacji): nekroza jądra i częściowo chrząstki nasadowej, fragmentacja jądra kostnego, spłaszczenie nasady i zaniki utkania kostnego w przynasadzie
Faza III (odbudowy): zastępowanie martwej tkanki kostnej i chrzęstnej żywą tkanką, naprzemienne wyspy zagęszczenia i rozrzedzania utkania kostnego
Faza IV (zmian utrwalonych): różne kształty głowy i szyjki w zależności od przebiegu choroby.
Objawy
bóle kolana lub biodra
utykanie
ograniczenie ruchomości biodra: rotacji wewnętrznej, odwiedzenia, zgięcia
zaniki mięśni uda i podudzia
skrócenie względne chorej kończyny
brak stabilizacji miednicy
Diagnoza
Rozpoznanie można postawić na podstawie badań RTG i USG, wykonanych w odstępach kilku tygodni. Badanie RTG powtarza się co 3 m-ce. Wykonuje się 2 zdjęcia w projekcji AP i Lauensteina. Na podstawie zmian radiologicznych określa się fazę radiologiczną (j.w.) i zaawansowanie choroby.
Leczenie
Zachowawcze (celem jest zagłębienie głowy w panewce przy zachowaniu ruchomości stawu)
Odciążanie:
wyciąg pośredni
unieruchomienie gipsowe
kule
Fizykoterapia: laser, magnetronic, krioterapia, hydroterapia, ćwiczenia w odciążeniu
Operacyjne: zabiegi chirurgiczne zmieniające geometrię panewki (zabieg Saltera, acetabuloplstyka szelfowa) lub kąt szyjkowo – trzonowy i antetorsji bliższej nasady kości udowej (osteotomie międzykrętarzowe uda).
Wskazania do leczenia chirurgicznego:
początek choroby > 6 r. życia
znaczne zajęcie głowy kości udowej procesem martwicy
brak pokrycia głowy panewką (objaw podwichnięcia bocznego)
Choroba Perthesa nieleczona prowadzi do wczesnych zmian zwyrodnieniowych stawu biodrowego z następowym utrudnieniem samodzielnej lokomocji i spoczynkowymi dolegliwościami bólowymi.
Należy do najczęstszych schorzeń stawu biodrowego wieku rozwojowego i jest jednocześnie najczęstszą jałową martwicą kości dzieci i młodzieży.
Przebieg choroby jest długotrwały i prowadzi do zmian budowy anatomicznej stawu biodrowego.
Występowanie: chłopcy 80%, dziewczęta 20%; wiek początku choroby najczęściej 5 – 8 lat
Definicja
Zespół chorobowy charakteryzujący się obumarciem tkanki kostnej i częściowo chrzęstnej z powodu niedokrwienia, bez udziału drobnoustrojów chorobotwórczych.
Lokalizacja
Staw biodrowy: jednostronna lub w 10 – 20% obustronna
Patomorfologia
Kość: niedokrwienie > dewitalizacja > hipermineralizacja
Okostna: reaktywna produkcja tkanki kostnej
Kość otaczająca: migracja ziarniny z naczyniami w obręb tkanki martwiczej
Odbudowa żywej tkanki kostnej na szkielecie fragmentu obumarłej kości
Etiologia Nieznana
Przebieg choroby
Każda martwica aseptyczna wieku dziecięcego przebiega w 4 fazach:
Faza I (wczesna): obrzęk tkanek miękkich (poszerzenie szpary stawowej), początkowo odwapnienie, później przewapnienie (”biała głowa”)
Faza II (fragmentacji): nekroza jądra i częściowo chrząstki nasadowej, fragmentacja jądra kostnego, spłaszczenie nasady i zaniki utkania kostnego w przynasadzie
Faza III (odbudowy): zastępowanie martwej tkanki kostnej i chrzęstnej żywą tkanką, naprzemienne wyspy zagęszczenia i rozrzedzania utkania kostnego
Faza IV (zmian utrwalonych): różne kształty głowy i szyjki w zależności od przebiegu choroby.
Objawy
bóle kolana lub biodra
utykanie
ograniczenie ruchomości biodra: rotacji wewnętrznej, odwiedzenia, zgięcia
zaniki mięśni uda i podudzia
skrócenie względne chorej kończyny
brak stabilizacji miednicy
Diagnoza
Rozpoznanie można postawić na podstawie badań RTG i USG, wykonanych w odstępach kilku tygodni. Badanie RTG powtarza się co 3 m-ce. Wykonuje się 2 zdjęcia w projekcji AP i Lauensteina. Na podstawie zmian radiologicznych określa się fazę radiologiczną (j.w.) i zaawansowanie choroby.
Leczenie
Zachowawcze (celem jest zagłębienie głowy w panewce przy zachowaniu ruchomości stawu)
Odciążanie:
wyciąg pośredni
unieruchomienie gipsowe
kule
Fizykoterapia: laser, magnetronic, krioterapia, hydroterapia, ćwiczenia w odciążeniu
Operacyjne: zabiegi chirurgiczne zmieniające geometrię panewki (zabieg Saltera, acetabuloplstyka szelfowa) lub kąt szyjkowo – trzonowy i antetorsji bliższej nasady kości udowej (osteotomie międzykrętarzowe uda).
Wskazania do leczenia chirurgicznego:
początek choroby > 6 r. życia
znaczne zajęcie głowy kości udowej procesem martwicy
brak pokrycia głowy panewką (objaw podwichnięcia bocznego)
Choroba Perthesa nieleczona prowadzi do wczesnych zmian zwyrodnieniowych stawu biodrowego z następowym utrudnieniem samodzielnej lokomocji i spoczynkowymi dolegliwościami bólowymi.