ForumMedyczne.edu.pl

Ślina to płynna substancja wydzielana przez małe i duże gruczoły ślinowe zwane śliniankami. Zawiera 99% wody, enzymy takie jak: ptialina, białka, substancje nieorganiczne, leukocyty, bakterie oraz złuszczone fragmenty nabłonka. Zdrowy człowiek wytwarza od 1 do 1,5 litra śliny na dobę.

Ślina pełni bardzo ważne funkcje w ludzkim organizmie. Między innymi:

zmiękcza pokarm, dzięki czemu ułatwia połykanie
rozpoczyna procesy trawienne
zobojętnia kwasy i zasady zawarte w pokarmach
pobudza włókna nerwów współczulnych, dzięki czemu umożliwia odbieranie bodźców czuciowych i smakowych
ułatwia wchłanianie niektórych leków
działa bakteriobójczo
przyspiesza gojenie ran powstałych na błonie śluzowej
zwilża jamę ustną
remineralizuje szkliwo zębów

Najczęstsze choroby i dolegliwości związane z niedoborem śliny

Kserostomia to choroba, która objawia się suchością w jamie ustnej, wyróżniamy jej dwie odmiany: rzekomą i prawdziwą.

Kserostomia rzekoma jest jedynie subiektywnym odczuciem suchości błon śluzowych w jamie ustnej. Kserostomia prawdziwa, czyli częściowe lub całkowite zahamowanie produkcji śliny przez ślinianki, które poza objawami suchości może spowodować: trudności artykulacyjne mowy, problemy z przełykaniem, brak rozróżniania smaków i uszkodzenia błon śluzowych.

Kserostomia prawdziwa może być spowodowana przez różne choroby bądź czynniki np.:

Zespół Sjögrena – choroba autoimmunologiczna, charakteryzująca się m.in. uszkodzeniem ślinianek,
choroba Mikulicza – objawia się dwustronnym powiększeniem nabrzmieniem gruczołów łzowych i śliwowych,
cukrzyca – najczęściej typ II
choroba Parkinsona
AIDS
awitaminoza (inaczej niedobór witamin) B1 i B6,
niektóre typy niedokrwistości
radioterapia – nawet małe dawki promieniowania prowadzą do uszkodzenia ślinianek
chemioterapia
depresja

Często u pacjentów którzy muszą na stałe nosić aparaty nazębne bądź protezy występują mikrouszkodzenia błon śluzowych wywołane czynnikami mechanicznymi. Suchość w jamie ustnej potęguje uczucie dyskomfortu a nawet bólu.
Sztuczna ślina

Sztuczna ślina jest stosowana głównie jako czynnik łagodzący uczucie dyskomfortu przez osoby odczuwające suchość w jamie ustnej. Jest zalecana najczęściej osobom cierpiącym na Kserostomię zarówno rzekomą, jak i prawdziwą, a także pacjentom, którzy noszą aparaty nazębne bądź protezy zębowe.

Obecnie na rynku farmakologicznym możemy znaleźć bardzo wiele substytutów ludzkiej śliny w postaci żeli, kropli, płukanek, płynów w aerozolach czy pastylek i gum do żucia. Są to preparaty bez recepty, a ich działanie oparte jest zazwyczaj na zastosowaniu rozpuszczalnych w wodzie polimerów. Należy jednak pamiętać, że mimo licznych prób i badań, które wciąż podejmują naukowcy zarówno w Polsce, jak i zagranicą, nie wynaleziono jeszcze preparatu, który w pełni zastąpiłby ludzką ślinę.