ForumMedyczne.edu.pl

Czy łączenie dwóch, a nawet trzech, leków przeciwhistaminowych w leczeniu pokrzywki jest uzasadnione?
Odpowiedziała

dr hab. n. med. Ewa Cichocka-Jarosz
Klinika i Katedra Pediatrii, Instytut Pediatrii Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum w Krakowie

Leki przeciwhistaminowe (poprawnie – leki będące odwrotnymi agonistami receptora H1, które stabilizują receptor w formie nieaktywnej) stanowią podstawę leczenia pokrzywki, gdyż w jej przypadku głównym mediatorem zmian skórnych jest histamina. Łączenie dwóch, a nawet trzech leków przeciwhistaminowych nie poprawia skuteczności leczenia, a jedynie zwiększa ryzyko działań niepożądanych.

Zgodnie z obowiązującymi wytycznymi, w tym przypadku opierającymi się na zaleceniach ekspertów, gdy objawy nie są kontrolowane pod wpływem leku w standardowej dawce, zaleca się raczej zwiększenie (2–4-krotnie) dawki jednego stosowanego leku przeciwhistaminowego II generacji, niż łączenie dwóch, a nawet trzech leków.1 Ostatnio opublikowane wyniki prospektywnego badania, w którym dawki lewocetyryzyny u chorych z przewlekłą spontaniczną pokrzywką zwiększano czterokrotnie, potwierdzają zasadność opinii ekspertów.2 Wytyczne nie różnicują postępowania u dorosłych i dzieci, niemniej jednak u dzieci najczęściej wystarcza zwiększenie dawki dwukrotnie.3 W grupie 98 dzieci (mediana wieku 4 lata 7 mies.) z przewlekłą pokrzywką całkowitą remisję zmian skórnych uzyskano u 96,9% dzieci; u 50% remisja wystąpiła po co najmniej dwukrotnym zwiększeniu dawki leku przecihistaminowego, w odniesieniu do dawki standardowej. W grupie wymagającej zwielokrotnienia dawki leku 80% stanowiły dzieci z pokrzywką przewlekłą w wywiadzie.3

Przegląd systematyczny Cochrane Collaboration, obejmujący badania kliniczne z zastosowaniem leków przeciwhistaminowych II generacji, potwierdził ich skuteczność i uzyskanie całkowitej remisji objawów pokrzywki w przypadku:

cetyryzyny stosowanej w dawce 10 mg 1x/dobę w leczeniu krótkotrwałym i dłuższym
lewocetyryzyny w dawce 5 mg stosowanej przez dłuższy czas (ale nie krótkotrwale) oraz lewocetyryzny w dawce 20 mg (ale nie 10 mg) stosowanej krótkotrwale
desloratadyny, choć w tym przypadku dane dotyczące jej zastosowania przez dłuższy okres w dawce 5 mg 1x/dobę oraz krótkotrwale w dawce 20 mg były ograniczone.4

Żaden pojedynczy lek przeciwhistaminowy II generacji nie wykazywał w tym przypadku przewagi nad pozostałymi lekami z tej grupy.4 Wśród chorych leczonych zwielokrotnioną dawką leku, z badania wycofał się taki sam odsetek chorych, jak w grupie placebo.4 Należy podkreślić, że w razie znacznego nasilenia objawów pokrzywki korzystne może być czasowe (z reguły na 3–7 dni) dołączenie do leku przeciwhistaminowego glikokortykosteroidu podawanego ogólnie.1,5