Czy przy gorączce może występować szybsze bicie serca u dziecka w dobrym stanie

Asystentka · Post autor: **Asystentka** » 19 lis 2016, o 11:38

Jednym z objawów gorączki jest tachykardia, nawet u dziecka w dobrym stanie. Kiedy powinna wzbudzać niepokój lekarza?

Odpowiedział
dr hab. n. med. Ernest Kuchar
Klinika Pediatrii z Oddziałem Obserwacyjnym Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Tachykardia jest prawidłową odpowiedzią układu krążenia na gorączkę, stres/niepokój i wysiłek fizyczny. W przebiegu gorączki zwiększa się podstawowa przemiana materii, czemu towarzyszy proporcjonalne przyspieszenie oddechów oraz czynności serca o około 4–5 (śr. 4,5) uderzeń na minutę przy zwiększeniu temperatury ciała o każdy 1oC. Jeżeli zatem tachykardia nie przekracza górnej granicy normy właściwej dla wieku skorygowanej o powyższą wartość i pacjent pozostaje w dobrym stanie ogólnym, to tachykardię należy uznać za fizjologiczną reakcją na gorączkę i nie należy szukać jej innych przyczyn, takich jak odwodnienie, nadczynność tarczycy czy zapalenie mięśnia sercowego. Bardzo nasilona tachykardia, niezależnie od jej przyczyny, niekorzystnie wpływa na pojemność minutową serca. Przy obniżaniu się gorączki czynność serca zwalnia, dlatego postępowanie w tachykardii związanej z gorączką polega na podaniu leków przeciwgorączkowych.
Tabela. Rozpoznanie tachykardii w zależności od wieku (liczba uderzeń/min) według Harriet Lane Handbook
noworodki: 1–2 dni: >159/min, 3–6 dni: >166/min, 1–3 tygodni: >182/min
niemowlęta: 1–2 miesięcy: >179/min, 3–5 miesięcy: >186/min, 6–11 miesięcy: >169/min
małe dzieci: 1–2 lat: >151/min, 3–4 lata: >137/min
dzieci: 5–7 lat: >133/min, 8–11 lat: >130/min, 12–15 lat: >119/min
młodzież >16 lat i dorośli: >100/min

Najprościej zapamiętać, że u noworodków przez tachykardię należy rozumieć częstotliwość rytmu serca >160 uderzeń/min, u niemowląt >180/min, u małych dzieci >150/min, a u dorosłych >100 uderzeń/min, przy czym liczba uderzeń na minutę zwiększa się średnio o 4,5 na każdy stopień gorączki.

Podsumowując, tachykardia jest prawidłową odpowiedzią na gorączkę, stres/niepokój i wysiłek fizyczny. Jeżeli pacjent pozostaje w dobrym stanie ogólnym i tachykardia nie przekracza górnej granicy normy skorygowanej o około 4,5 uderzeń na minutę na każdy stopień gorączki, to nie ma powodu do niepokoju o wydolność układu krążenia i nie należy poszukiwać innych przyczyn tachykardii.