ForumMedyczne.edu.pl

Jak się wykonuje płukanie żołądka?

Wprowadzenie

Płukanie żołądka jest, obok prowokowania wymiotów, podawania węgla aktywowanego oraz całkowitego płukania jelit, jedną z procedur dekontaminacyjnych, zapobiegających wchłonięciu substancji toksycznych z przewodu pokarmowego.
U dzieci jest technicznie trudniejsze do wykonania niż u dorosłych ze względu na obronę dziecka przed jego wykonaniem i brak współpracy. Obecność jednego z rodziców może być czynnikiem uspokajającym dziecko. Dla małego pacjenta zabieg płukania żołądka jest traumą, dlatego decyzja o jego podjęciu powinna być rozważna i uzasadniona. Lekarz powinien ocenić stopień ryzyka zatrucia oraz korzyści wynikające z wykonania płukania żołądka.

Wskazania

Płukanie żołądka ogólnie zaleca się po spożyciu substancji toksycznych, które stanowią zagrożenie dla zdrowia i życia dziecka, jeśli od momentu ich spożycia nie upłynęło więcej niż 1 h (tzw. złota godzina, większe prawdopodobieństwo obecności substancji w żołądku). Istnieją jednak pewne szczególne sytuacje kliniczne, które uzasadniają wykonanie płukania po upływie dłuższego czasu od ekspozycji (do 4-6 h) i są to:

Spożycie dużych ilości substancji toksycznych lub związków o szczególnych właściwościach toksycznych, np. leków działających depresyjnie na układ krążenia (antagoniści wapnia lub ß-adrenolityki) lub na ośrodkowy układ nerwowy (trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, benzodiazepiny, karbamazepina, baklofen)
Spożycie substancji toksycznych zwalniających motorykę przewodu pokarmowego (leki o działaniu cholinolitycznym).
Spożycie leków o przedłużonym działaniu
Spożycie substancji, które tworzą złogi w przewodzie pokarmowym (np. salicylany).

W przypadku spożycia lub podejrzenia spożycia toksyn muchomora sromotnikowego niektórzy autorzy uważają, że płukanie żołądka powinno być wykonane w ciągu 4-6 h. Biorąc jednak pod uwagę, że w popłuczynach żołądka znajdowano resztki grzybów nawet w 5 dobie od spożycia, większość uznaje za zasadne wykonanie płukania bez względu na czas, jaki upłynął od zatrucia grzybami.
Anna Plocek, Ewa Biernacka, Ewa Toporowska-Kowalska

Klinika Alergologii, Gastroenterologii i Żywienia Dzieci Uniwersytetu Medycznego w Łodzi
Cd. w numerze: Pediatria po Dyplomie 2013; 17 (1): 61-63